ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
369
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
جمعه ادامه داديم . در اين هنگام به مكانى كه بدان « نبيه » يا « كوچك دره » مىگفتند ، رسيديم و در آنجا توقف نموديم . چاه آبى موسوم به « بئر عابد » در آن قرار داشت . حرارت هوا 31 درجه بود . در ساعت ده روز جمعه بار ديگر به حركت خود ادامه داديم و پس از نيم ساعت از تنگهاى سنگى بالا رفتيم كه به فضاى بلند و وسيعى كه در آن درختانى قرار داشت ، منتهى گرديد . پس از آن به سوى جنوب به حركت خود ادامه داديم و در ساعت دو از « جديره » عبور كرده و در ساعت چهار از « امّ حمص » و در ساعت شش از مكانى موسوم به « جيم » گذشتيم . در ساعت 7 و 40 دقيقه به طائف رسيديم . اين شهر با زمينى ناهموار در ميان صحرايى است كه اطراف آن را كوههاى كوچكى احاطه نموده است و به علّت گلى و ماسهاى بودن ، زمين آن قابل كشت مىباشد . به شهر طائف « وادى عباس » نيز گفته مىشود . مدت 36 ساعت مسير مكه تا طائف را ، در حالى كه بر پشت شتران سوار بوديم ، طى كرديم . بر اطراف شهر طائف ، ديوارى از خشت خام كشيده شده است كه اين ديوار به وسيلهء شريف غالب در سال 1214 ه . بنا گرديده است . اين ديوار را شريف براى حفاظت خود از ترس پيمانشكنى و خيانت سعود بن عبد العزيز كه براى دومين بار در سال 1215 حج گزارد ، بنا نمود . در داخل اين بارو چهار صد خانه و دويست مغازه و شش مسجد جامع قرار داشت كه مشهورترين آنها مسجد جامع عبد اللّه بن عباس ، پسر عموى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و مفسّر قرآن است كه در سال 68 ه . در حالى كه هفتاد و يك ساله داشت درگذشت و در كنار قبر طيب و طاهر دو فرزند رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله دفن گرديد . همچنين اين شهر داراى هفت مسجد و يك ساختمان حكومتى است و خانهء مدير و بيمارستانى ويژهء سربازان و كشتارگاه و حمام و قلعهاى براى حبس مجرمان دارد . در اين قلعه مدحت پاشاى معروف و دوستانش زندانى شدند و در آن درگذشتند . تعداد جمعيت آن دو هزار نفر است كه بيشتر خانههاى آن ، در ماههاى سال به استثناى ماههاى تابستان ، خالى از سكنه است . در تابستان ، مكّيان به علّت گرماى طاقتفرساى شهرشان بدان پناه مىآورند . در اطراف شهر طائف باغهاى پربار و چشمهسارهاى جارى و دهكدههاى مسكونى و پررونقى دارد كه حومهء آن از ديوار باروى شهر نزديك به 25 منزل دور بود و اين منازل